میکروبیوم پوست و راه های حفظ سلامت آن
پوست انسان میزبان میلیونها میکروارگانیسم (باکتری، قارچ و مخمر) است که در مجموع «میکروبیوم پوست» را تشکیل میدهند و حفظ تعادل این زیستبوم میتواند از بروز مشکلاتی مانند خشکی، التهاب و آکنه جلوگیری کند و در عین حال شادابی و درخشندگی طبیعی را به پوست بازگرداند. در هر سانتیمترمربع از پوست بین ۱۰ هزار تا یک میلیون باکتری وجود دارد که این اکوسیستم میکروبی پس از دستگاه گوارش، از نظر تنوع باکتریایی در رتبه دوم قرار میگیرد و تعادل این میکروارگانیسمها باعث تقویت سد دفاعی پوست، تنظیم ترشح چربی و حفاظت در برابر عوامل مضر محیطی میشود به همین دلیل، انتخاب محصولاتی که به حفظ و تقویت این تعادل کمک کنند، از اهمیت بالایی برخوردار است.نقش میکروبیوم در سلامت پوست
میکروبیوم پوست فراتر از یک ساکن ساده است و نقشهای متعددی در سلامت بدن ایفا میکند:محافظت طبیعی از بدن:
میکروبیوم پوست اولین خط دفاعی را در برابر پاتوژنهای بیماریزا تشکیل میدهد. با ایجاد یک لایه محافظتی، از ورود میکروارگانیسمهای مضر به بدن جلوگیری میکند و با ترشح مواد ضدمیکروبی، رشد باکتریهای بیماریزا را مهار میکند. بهعنوان مثال، استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس و استافیلوکوکوس هومینیس مولکولهای ضدمیکروبی تولید میکنند که استافیلوکوکوس اورئوس، منبع شایع عفونتهای پوستی را کنترل میکنند.تنظیم سیستم ایمنی:
باکتریهای مفید به سیستم ایمنی آموزش میدهند تا واکنشهای مناسب را نسبت به تهدیدات خارجی انجام دهد و تعیین کند که کدام هدف را مورد حمله قرار دهد و کدام را نادیده بگیرد. این فرآیند به پیشگیری از التهابات و بیماریهای پوستی کمک میکند و حتی ممکن است خطر آلرژی را کاهش دهد.تولید مواد مغذی:
برخی میکروارگانیسمها قادر به تولید ویتامینهای گروه B هستند که به سلامت و تغذیه پوست کمک میکند. حفظ رطوبت و یکپارچگی پوست: میکروبیوم پوست نقش کلیدی در نگهداری رطوبت و جوانماندن پوست دارد. کوتیباکتریوم پوست را تحریک میکند تا سبوم بیشتری تولید کند که به کاهش ازدستدادن آب و افزایش هیدراتاسیون کمک میکند. همچنین استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس سطوح سرامیدهای پوست را افزایش میدهد که مانند چسبی عمل کرده و سلولهای پوست را در کنار هم نگه میدارد تا سد پوستی سالم بماند.محافظت در برابر اشعه فرابنفش:
شواهد نشان میدهد میکروبیوم پوست میتواند از بدن در برابر اثرات مضر اشعه UV محافظت کند. این میکروبها به سلولهای پوست کمک میکنند تا مکانیسمهای ترمیم DNA آسیبدیده را فعال کنند و از تشکیل تومورها جلوگیری کنند.ترکیب و تنوع میکروبیوم پوست
میکروبیوم پوست شامل هزاران نوع میکروارگانیسم است که بسته به مکان و شرایط محیطی متفاوت هستند. پوست بهعنوان محیطی خشک، بیثمر و در معرض عوامل بیرونی قرار دارد، اما باکتریها طی میلیونها سال تکامل یافتهاند تا در این شرایط زنده بمانند و رابطه همزیستی مفیدی با انسان برقرار کنند. دو گروه اصلی باکتریهای موجود در میکروبیوم پوست عبارتند از:- باکتریهای گرممثبت مانند استافیلوکوکوس و کورینهباکتریوم که نقش محافظتی دارند
- باکتریهای گرممنفی مانند آسینتوباکتر و سودوموناس که در تعادل اکوسیستم پوست نقش دارند
اختلالات و بیماریهای مرتبط با میکروبیوم
وقتی تعادل آسیبپذیر میکروبیوم پوست بههم میخورد، دیسبیوز یا ناترازشدن همزیستی رخ میدهد که میتواند منجر به مشکلات متعددی شود:
-
آکنه: افزایش باکتری پروپیونیباکتریوم آکنس در شرایط افزایش تولید سبوم و انسداد منافذ، منجر به بروز جوش و التهاب میشود
-
اگزما: کاهش تنوع میکروبیوم و کاهش باکتریهای مفید مانند استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس با التهاب و خارش پوست همراه است
-
پسوریازیس: تغییرات در ترکیب میکروبیوم و کاهش تنوع میکروبی میتواند در بروز این بیماری خودایمنی نقش داشته باشد
-
شوره سر: قارچهای مالاسزیا فورفور و مالاسزیا گلوبوسا با تولید اسید اولئیک باعث التهاب و خارش پوست سر میشوند
-
زخمهای مزمن: سویههای خاص استافیلوکوکوس اورئوس با تولید آنزیمهای تخریبی و تداخل در عملکرد سیستم ایمنی، باعث تاخیر در بهبود زخم میشوند
-
پیری زودرس: کاهش باکتریهای مفید با افزایش سن منجر به ضعیفشدن سد دفاعی پوست، افزایش خطوط و چروکها و خشکی پوست میشود
راهکارهای حفظ سلامت میکروبیوم پوست
فواید سرم نیاسینامید برای میکروبیوم پوست
سرم نیاسینامید ترکیبی قدرتمند است که علاوه بر نیاسینامید، حاوی زینک میباشد. نیاسینامید که نوعی ویتامین ب۳ است، بخاطر خواص ضدالتهابی و تنظیمکنندگیاش شناخته شده است. زینک نیز به کمک تنظیم فعالیت سلولهای پوست، باعث کاهش التهابات و بهبود سریعتر آسیبهای پوستی میشود. این ترکیب با کنترل تولید سبوم (چربی پوست) به کاهش براق شدن و جلوگیری از مسدود شدن منافذ کمک میکند. همچنین خاصیت ضدالتهابی نیاسینامید در کاهش قرمزی و تحریکهای پوستی نقش مؤثری دارد همچنین نیاسینامید به تقویت سد هیدرولیپیدی پوست کمک کرده و از تبخیر بیش از حد آب جلوگیری میکند. این امر، شرایط ایدهآلی برای تعادل میکروبیوم پوست فراهم میآورد و مانع خشکی و ترک خوردگی پوست میشود.
